Proza, 1974-1976

20 september 1976

In de afgelopen jaren heb ik vele brieven, pleekranten en werkstukken geschreven, welke in de kantlijn begeleid werden door spreuken, kursiefjes, rijmpjes, gedichten.
De allereerste werkstukken hebben veelal begeleiding gekregen van beroemde of bekende schrijvers, dichters of zangers als Kahlil Gibran, Armand, Bob Dylan, Bert Schrierbeek, Jaap Zijlstra enz.

De laatste werkstukken echter, ben ik steeds meer volledig zelf gaan vullen. Niet met de illusie het mooier te kunnen maar met de illusie het echter te maken.

Teneinde mijn eigen denken van de laatste jaren beknopt te zien ontwikkelen is deze bundel tot stand gekomen.

Jaap


1974

Genietend van het bereikte
vechtend voor het meer mogelijke
zoekend naar het goede
lichtgevend door te schijnen
voedsel voor elkaar
levend voor anderen
’n beetje vriendelijkheid
voor wie
op onze weg komt.

o

Geloof, hoop en liefde

de god van het geld
de god van de macht
de god van de auto
de god van de shag
de god van het geweld
de god van de sex
de god van de luxe
de god van de drugs
de god van het bezit
de god van onszelf
de god van de goklust
de god van de drank
de god van de rennies
de god van de kerstbout
de god van de welvaart
de god van ons land:
het gat van nederland.

o

ademen is Leven
denken is Leven
geloven is Leven
voelen is Leven
Liefde is Leven

Leven is dood
als je ademt zonder te denken
denkt zonder te geloven
gelooft zonder te voelen
voelt zonder lief te hebben.

o

de nacht
verbergt
een wereld
maar openbaart
het uitspansel.

o

doorvechten
als je niet meer gelooft
als je niet meer leeft
als je niet meer kan.

doorvechten
als je niet meer voelt
als je niet meer wilt
als je niets meer lukt

doorvechten
als je vechter bent
als je geloof hebt
leven hebt:
doorvechten.

o

het grootste gevecht
is dat tegen jezelf
tegen je lafheid
je onveranderlijkheid.

het grootste gevecht
speelt zich af in je ziel
heeft een slagveld aan gedachten.

het allergrootste gevecht is het gewonnen gevecht
doorvechten
om te kunnen leven, voelen, geloven,
vechten.

o

1975

krisis

een glimlach
om de lippen
te houden
is geen kunst

een rol te spelen
op je werk
onder kollega’s
is geen probleem

een acceptabel
product te wezen
voor familie
is niet moeilijk

een maatschappij
te accepteren
die de jouwe niet is
is niet onoverkomelijk

maar

de lach wordt grijns
je rol een last
onmogelijk voor familie
geen plaats in de samenleving

de hoek wordt klein
het leven traag
het geluk dun
eenzaamheid zwaar

waar is de moed, hoop
geloof en Liefde
die op elkaar is gericht
voor elkaar?

ik ben moe
van jou en van jou
en van acceptatie
van jou en jou.

o

niet omkomen in de massa: niet oud worden in de massa:

als je niet vroegtijdig omkomt in de massa,
wordt je oud.

o

Liefde huist aan de binnenkant van de mens
en is verbonden met vriendschap aan de buitenkant.

o

Je bent vrij
als je je gebondenheid
accepteert.

o

schaalvergroting

schaalvergroting
ontwikkeling op alle nivo’s
het leven is vierkant
voor ieder van ons
vakjesmentaliteit.

je leven begint in je hart
centrum van alle wegen
veel en vol activiteit
helemaal niet vierkant

o

opvoeding

de tragedie op het eerste nivo
je eigen kamer, je eigen gezin
je eigen huis, je eigen denkbeelden
je eigen conflicten.

beslecht op het eerste nivo:
aangepast ter meerdere glorie
van het hooggeprezen gezinsleven:
kopie van vaders droom daarover.

o

orde en regel

orde en regel:
een manier om langs elkaar heen te leven.

o

Omdat
alles in dit leven om je heen jou iets te zeggen heeft.
Daarom
kan niemand luisteren naar wat jij te vertellen hebt.

“En juist dat oorspronkelijke, dat jou tot jezelf maakt, vind je niet terug bij de prikkels die uit je omgeving, steeds weer als grote gemene deler op je af komen”.

o

1976

het leven
nodigt je uit: “trap er dus in”
maar als je ergens in wilt trappen
zul je ergens anders
uit moeten stappen!

o

in de verte

Ik zit tot aan ’t plafond
en schilder het de mooiste kleuren
steeds weer zit ik aan ’t plafond
steeds mooiere kleuren
’t geeft een ruimtelijk effect
’t lijkt of de grenzen vervagen
toch donder ik eens op de grond:
want het schilderen van ’t plafond
maakt de ruimte steeds weer kleiner.

o

de weg
welke snel
leidt
naar het
oplopen
van een
KATER

is die
welke begint
met het
geven van
KATTEN

o

“ik voel mij steeds
zwakzinniger worden
natuurlijk ben ik gek:
alles wat zwak in mij is,
wordt zinniger”.

o

Ik haat het compromis
omdat het tot stand komt
na het gevecht van
belangenbehartiging.
Ik zoek geen gevecht.

o

ANGST
de ontdekking
betekende een
dag angst

LIEFDE
de ontdekking
betekende
dag angst

o

leven

het verhaal
van het leven
is het verhaal
van de mens

het verhaal
gaat over
z’n gevoel (hart)
en verstand (hoofd)

Ken je ook zo’n verhaal?
Heb jij ook zo’n verhaal?

elk ander verhaal
over het leven
is onverstandig
of ongevoelig

elk ander verhaal
over de mens
is harteloos
en zonder verstand

Je kunt je hoofd verliezen:
Wees dus zuinig op je hart.

o

twijfel

twijfel is het duurste goed
de liefde voor de waarheid
twijfel is het zwartste roet,
voor wie aan zelfvernietiging lijdt.

o

orde en regel

orde en regel
laat geen ruimte
te ontdekken
wat er meer is dan
orde en regel.
De ontdekking
dat er meer is
komt in wanorde
aan het licht.

o
je ontdekt
de vorm van jezelf
en de dingen.

je ontdekt
het doel van jezelf
met de dingen

je ontdekt
de pracht van het spel
tussen de dingen

je ontdekt
de dingen voor jou
en jij voor de ander

o

kring

de cirkel is rond
steeds daar
waar je je doel bereikt
begint de dood
als je niet ziet
dat het het begin is
van het nieuwe
tot aan de dood.
Wanneer sterf jij?
De enige wijze van licht
om gezien te worden is
dat zij moet schijnen
in de duisternis.

o

Geluk is een probleemloos iets
maar zal slechts kunnen groeien
uit de verwerking
van onze problemen.

o

Jaloezie

jaloezie
is een middel
om te voorkomen
dat warmte binnenstroomt.
het zal licht buitensluiten
en belemmert
je inzicht
en het uitzicht.

je bent op weg
of je bent weg

maar waar ben je
ben je er?

het licht staart in de verte
ontmoet niets dan duisternis
en vervaagt

geluk, zo het er kan zijn
wordt keihard afgedreven
en verjaagd

de geest, moe van het vechten
stompt af, wordt tot instinct
nog verlaagd.

leven zoals je wilt en kunt
mag je niet: het lijkt té
veel gevraagd

het lied is oud van mij
in ’t proces gingen miljoenen voor
‘t is afgezaagd

maar jij; jullie en wij
durf je nog te kunnen wat je wilt?
Is ’t gewaagd?

Maar toch, ook aan het einde van de rit
Wordt de duisternis verlicht
En is ’t geslaagd.

o

de dag van iedere dag

en toch ga ik verder
je houdt me niet
je macht is dood
je adem is geld
mijn geest pak je niet
hebben hebben hebben
ik loop om je heen
zie je en verander
ik geloof je niet
ik ga verder en
wacht
op je teken dat je komt
pas dan zullen we gaan
jij moet kapot
om ons te kunnen helen
ik wacht niet
maar ga verder
ik ben al stuk:
echt.

o

voor

wie het niet ziet:
je bent de enige niet.

o

jouw antwoord

Het gevecht om de waarheid
het zoeken naar wat juist is
ligt hij in het midden?
Of aan de kant?
In één van beide harten
Waarheden
Zoek je naar het ware
of naar het heden?
zoek je naar de toekomst
of naar wat je toekomt?
Zoek je naar jezelf?
je moet nog veel veranderen
Je bent ook voor de helft
voor alle anderen
Soms is jouw waarheid zwart
De echte waarde
zit in je hart.

o

de vrijheid

De vrijheid van een gebondene
aan zijn eigen beperkingen
zonder zijn mogelijkheden te kennen
is lachwekkend, maar triest.

De vrijheid van een gebondene
aan het systeem van de vrijheid
zonder zijn vrijheid te kennen
is rijk, maar arm.

De vrijheid van een gebondene
die zijn gebondenheid kent
aan zijn mogelijkheden
is gebonden, maar rijk.

o

onregelmatige werkwoorden

hij dacht door te hebben
ook te zijn

echter
door te zijn
heb je het al.

o

deze ronde

Wellicht lukt het mij de komende week
alle gevoelens weg te stoppen
tot de ruimte er om heen is
en het niet hoef op te kroppen.

Wat mensen mij hebben te zeggen
gaat niet zonder meer aan mij voorbij
ik hoef je dus niets uit te leggen:
’t staat nu bij mij niet meer op rij.

Als een bodemloos vat ben ik geweest
ieder kon er alles in kwijt
nu pas is het werkelijk feest
de rotzooi van binnen is een feit.

Toch ben ik nog steeds erg blij
dat ik mij zó kan openstellen
dat wanneer jij en jij en jij
iets hebben, mij dat kunnen vertellen.

De meeste moeite heb ik nog altijd
met hen die niet kunnen vertrouwen,
die niet WILLEN rekenen met het feit
dat ik van ze wil houden.

Het zijn juist die mensen weer
die zelf in de problemen komen
toch kijk ik niet op ze neer:
maar moet ik ze laten dromen?

Deze dingen houden mij werkelijk bezig
en juist daardoor krijg ik geen rust
daarom ben ik geestelijk vaak afwezig
omdat ik die mentaliteit niet lust.

Het is de mentaliteit van oorlog
van status en uiterlijk vertoon
met carrière maken in het kielzog
Ongeluk brengt het, als enig loon.

Juist in een gezinsvervangend tehuis
bevolkt door mensen, vragend naar warmte
betekent zo’n mentaliteit een kruis
en een optelsom van enge armte.

De warmte is gevoeld, die ik ontmoet
dus uit mijn probleem zal ik heus wel komen.
maar zíj; ik kijk niet op ze neer
maar: moet ik ze laten dromen?

o

Als je lief wilt wezen:
je kunt het alleen
door het te zijn!

Als je kwaad wilt wezen:
je kunt het alleen
door het te zijn!

o

dood

De vrouw van de moordenaar
op bezoek in het gevang
zal zijn daad verafschuwen
maar zijn gevoel begrijpen
en van hem houden.

o

misverstand

hoe vaak komt dat niet voor
inherent aan onze gesprekken
je raakt er soms geprikkeld door
wat is een misverstand voor iets
waarom gebeurt het vroeg of laat
het is er toch voor/om niets?

Luister je als iemand spreekt
of vraag ik dan werkelijk teveel
’t is duidelijk dat dàt zich wreekt
wordt je antwoord soms al gevormd
voor je ’t echt begrepen hebt
voor ’t laatste woord is verstomd

Neem je wel de tijd tot overwegen
voor je direct weer reageert
je komt ’t niet vaak meer tegen.
als je praat, zeg je dan wat
’t is wel belangrijk voor het verband
op weg naar ’t misverstand

Zeg je eigenlijk ook wat je bedoelt
vertolk je echt wat je voelt
’t is anders zo zonder doel
is het eigenlijke misverstand
iets anders dan het niet begrijpen
opbrengst van een harteloze band

Luitjes, begrijp en denk na
gebruik je hart en je gevoel
en je begrijpt wat ik bedoel.

o

Toen men mij vorige week vroeg waarom ik zo onvrij was
antwoordde ik: “ik voel mij zo gebonden”
nu men mij vraagt naar de oorzaak van mijn vrijheid:
“ik heb dat gevoel geaccepteerd”.

o

Natuurlijk ben jij mijn vriend..:
de vriendschap die ik voel bepaal ik zelf!

o

Wanneer jij mijn geloof aanvalt; bedenk dan dat mijn geloof
zich niet meer aangevallen kan voelen
en dus niet overwonnen kan worden.
Het staat boven jouw gevecht,
en hoopt op de overwinning
van jezelf.

o

Behoefte overwinnen is een groter daad,
dan hem bevredigen.

o

Als het Leven ophield bij de dood
begreep ik al de bommenwerpers en geweren.
Maar juist omdat het Leven uit iedere dood
geboren wordt, begrijp ik
dat nog slechts weinigen dat begrijpen.

o

Geloof me, ik geloof je

Geloof me als je me niet accepteert:
ik groei door, al verander ik niet werkelijk.
Geloof me, als je niet van mij houdt:
mijn Liefde voor jou groeit, maar verandert niet.
Geloof me, als je niet wilt leven met mij:
ik groei met je leven mee, maar verander niet.
Geloof me, als je me niet gelooft:
mijn geloof in jou groeit, maar verandert niet.

o

Kiezen; op elkaar

De gratie van de diepte
komt pas tot uitdrukking
in de hoogte

voor jou,
die gelooft
in het
“opsporingsbevel”
van jezelf.

speciaal voor de
"donkere dagen"
voor kerstmis

20 september 1976

o

JIJ en IK

het blinde meisje
kwam ziende terug
in het dorp
Toen ze mij zag
sloot ze haar ogen,
betastte mijn gelaat
en riep verrast:

Jaap Zijlstra


Den Haag
1976
Jaap Kardol